Functies en stoornissen van het geheugen – 08/10/2020
Functies en stoornissen van het geheugen – 08/10/2020

Ons geheugen zorgt ervoor dat we kennis en vaardigheden kunnen verwerven en toepassen gedurende ons hele leven. Het steunt op de permanente kneedbaarheid van onze hersenen en andere delen van het zenuwstelsel en speelt een essentiële rol in onze identiteit en het levenslang onthouden van belangrijke feiten en gebeurtenissen. Deze les legt uit hoe het geheugen precies werkt en hoe het verandert tijdens de loop van ons leven. Op welke hersenprocessen steunt het precies en waarom kunnen we ons sommige gebeurtenissen uit onze jeugd nog levendig herinneren, terwijl we vergeten zijn wat we gisteren hebben gegeten of waar we onze sleutels hebben gelegd. Tenslotte gaan we in op ziekteprocessen die de werking van het geheugen aantasten en op welke manier we die kunnen voorkomen of behandelen.

Rudi D’Hooge, KU Leuven

Professor Rudi D’Hooge is als gewoon hoogleraar en diensthoofd verbonden aan de Universiteit van Leuven. Hij studeerde biologie en psychologie in Antwerpen en Brussel en behaalde doctorsdiploma’s in beide disciplines. Zijn huidig onderzoek richt zich vooral op de relatie tussen hersenfunctie en gedrag, de mechanismen van leren en geheugen en hersenaandoeningen en hun behandeling. Hij werkt samen met binnen- en buitenlandse laboratoria en bedrijven en werkte in het verleden ook als neuropsycholoog aan klinisch-neurologische afdelingen. Hij leidt momenteel het Laboratorium voor Biologische Psychologie aan de KU Leuven.

45,00 In winkelmand
Het ouder wordende brein en cognitieve vaardigheden – 27/10/2020
Het ouder wordende brein en cognitieve vaardigheden – 27/10/2020

Wanneer we ouder worden, verouderen onze hersenen mee. Het brein neemt af in gewicht en volume, waardoor cognitieve problemen kunnen optreden. Toch gaat het “gezond ouder worden” niet noodzakelijk gepaard met een achteruitgang op alle domeinen. Ouderen zijn trager en vergeetachtiger, maar tegelijkertijd ook wijzer! Spijtig genoeg is ons ouder wordende brein wel vatbaarder voor verschillende pathologieën. Zo wordt de kans op het ontwikkelen van neurodegeneratieve aandoeningen alsmaar groter bij het ouder worden. In deze les hebben we het over cognitie onder de noemer van gezond/normaal versus pathologisch/abnormaal ouder worden.

Eva Dierickx, VUB

Na studies klinische psychologie aan de VUB doctoreerde Eva Dierickx in 2007 met een scriptie over ‘Early detection of Alzheimer’s Disease: a neuropsychological approach. Ze voert onderzoek uit in de Alexianen Zorggroep Tienen, voornamelijk rond de effectiviteit van behandelingen en de eventuele meerwaarde van cognitieve trainingen naast de gangbare psychofarmacologische en psychotherapeutische interventies. Ze houdt zich bezig met studies binnen het grote domein van de psychogerontologie, en vooral met de vroege detectie van de Ziekte van Alzheimer, multidimensionele kwetsbaarheid en persoonlijkheidspathologie bij ouderen. Als hoofddocent aan de VUB doceert ze Neuropsychologie, Psychogerontologie en Gevalstudies uit de Psychopathologie.

45,00 In winkelmand
Epilepsie leert ons hoe de hersenen werken – 17/11/2020
Epilepsie leert ons hoe de hersenen werken – 17/11/2020

Epilepsie is een frequente hersenziekte waarbij er een onevenwicht ontstaat tussen excitatie- en inhibitiesystemen. De epileptische aanvallen die hierdoor ontstaan, weerspiegelen waar de abnormale hersenactiviteit aanwezig is. Epilepsie gaat ook gepaard met andere aandoeningen. Vooral bij kinderen is er een mogelijke weerslag op de normale ontwikkeling met bijvoorbeeld leer- en gedragsproblemen. Bij volwassenen komen meer depressie en angststoornissen voor. Epilepsie kan behandeld worden met medicatie maar dit is slechts bij 70% van de patiënten succesvol. Chirurgie, hersenstimulatie of ketogeen dieet zijn alternatieve behandelingen. In de afgelopen jaren heeft vooral de moleculaire genetica geholpen in het beter begrijpen van de oorzaken. Hoe dan ook, moeten we streven naar een totaalbehandeling.

Lieven Lagae – Universitaire ziekenhuizen Leuven

Lieven Lagae is professor en hoofd van de afdeling pediatrische neurologie in de universitaire ziekenhuizen van Leuven. Zijn belangstelling gaat vooral naar epilepsie bij kinderen en hij is betrokken in verschillende onderzoeksprojecten, zoals hersenstimulatie en preventieve behandeling.

45,00 In winkelmand
Het belang van groenblauwe netwerken – 08/10/2020
Het belang van groenblauwe netwerken – 08/10/2020

Groenblauwe stedelijke netwerken kunnen de effecten van klimaatverandering, energie- en voedselschaarste verzachten en de ontwikkeling van biodiversiteit en een gezondere leefomgeving ondersteunen. Deze les bepreekt, aan de hand van binnen- en buitenlandse voorbeelden, hoe groenblauwe infrastructuur de basis voor een veerkrachtige, circulaire stad kan vormen en hoe tuinen van burgers daarin een rol kunnen spelen.

Docent: Paul Verschueren, Erasmushogeschool

Paul Verschueren is landschapsarchitect, antropoloog en houder van een doctoraat aan de Universiteit van Queensland. Hij is verbonden aan het kenniscentrum tuin+ van de opleiding Landschaps- en tuinarchitectuur van de Erasmushogeschool Brussel.

45,00 In winkelmand
Slaap: een geanimeerde benadering – 23/03/2021
Slaap: een geanimeerde benadering – 23/03/2021

Wat is gestoorde slaap en waarin verschilt hij van normale slaap? In deze les mag je een geanimeerde benadering verwachten. We krijgen inzicht in het verloop en het ontstaan van een normale slaap. Enkele veel voorkomende slaapstoornissen komen aan bod.

Ilse De Volder, Universitair Ziekenhuis Antwerpen

Ilse De Volder is somnoloog, verbonden aan het multidisciplinair slaapcentrum van het UZA. Ze is ook werkzaam aan de faculteit ‘geneeskunde en  gezondheidswetenschappen’ van de Universiteit Antwerpen.

45,00 In winkelmand
Kinds of Memories in the Graphic Novel – 24/09/2020
Kinds of Memories in the Graphic Novel – 24/09/2020

We begin with a very brief history of comics and graphic novels and then look at recent graphic novels through the lens of memory, covering both autobiographical and pseudo-autobiographical memories as well as representations of collective memories. The (supposedly) intimate connections between memory work and the graphic novel will be drawn out and interrogated.

Docent: Maaheen Ahmed, UGent

Maaheen Ahmed is associate professor of comparative literature at Ghent University. She is working on piecing together a comics history through looking at children in comics and interrogating the relationships established between children, childishness and comics. She is author of Openness of Comics: Generating Meaning Across Flexible Structures and Monstrous Imaginaires: The Legacy of Romanticism in Comics (forthcoming). She is editor, with Benoît Crucifix, of the anthology, Comics Memory: Archives and Styles.

45,00 In winkelmand
essay Roose Monteigne Bacon De-Martelaere
Wat is een geslaagd essay? – 01/10/2020

Deze les is uitgesteld vanwege COVID-19

In het essay treedt de auteur naar voor. Hij gebruikt filosofische argumenten, ideeën, verhalen, persoonlijke herinneringen, allemaal, door elkaar. Het essay heeft dus altijd iets “literair”: de subjectiviteit van de auteur fundeert de hele demarche; tekst en auteur zijn onlosmakelijk met elkaar verweven. Hoe specifiek ook, hoezeer ook verbonden met het leven en de visie van die ene auteur, een geslaagd essay raakt vaak aan iets universeels. Tegelijk ontvouwt zich in de meeste essays een fundamentele gespletenheid: de auteur wil ingrijpen in de wereld die hij beschrijft, en moeizaam tracht te begrijpen. Aan de hand van het werk van Montaigne en Bacon, over Ortega y Gasset tot Patricia de Martelaere, en kort ook de theorie rond het genre (Adorno, Starobinski)  – gaan we in deze les na wat een geslaagd essay is.

Docent: Alexander Roose, UGent

Alexander Roose doceert Franse literatuur en cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Gent. Hij was eerder Director of Studies en fellow in Clare College (Cambridge). Zijn onderzoek gaat over het kruispunt tussen literatuur, filosofie en ideeëngeschiedenis. Hij schreef twee boeken over Michel de Montaigne: ‘La Curiosité de Montaigne’ en ‘De Vrolijke Wijsheid. Zoeken, denken, en leven met Michel de Montaigne’. Voor dat laatste boek kreeg hij de ‘Prijs voor het Spirituele Boek’, 2017. Hij werkt nu aan een monografie over Blaise Pascal.

45,00 In winkelmand
Herman Nora-en-de-feiten
Misdaad loont: waarom leest iedereen crime? – 22/10/2020

Appelleert crime aan dingen die elke mens diep beroeren, of dankt het zijn succes aan bepaalde ontwikkelingen in de maatschappij? In deze les combineren we historische verklaringen voor de vlucht die het genre nam in het begin van de twintigste eeuw met hypothesen omtrent de kans op genoegdoening die ook vandaag nog zoveel lezers (en kijkers!) naar een misdaadverhaal blijft lokken. Christie, Chandler, Simenon en Highsmith tekenen present, maar ook recente succesauteurs zoals Hideo Yokoyama en Arnaldur Indridason komen aan bod.

Docent: Luc Herman, Universiteit Antwerpen

Luc Herman is gewoon hoogleraar verhaalanalyse en Engelstalige literatuur aan de UAntwerpen. In 2011 verscheen van hem de misdaadroman Nora en de feiten

45,00 In winkelmand
Antonio Gramsci: denker van de hegemonie – 06/10/2020
Antonio Gramsci: denker van de hegemonie – 06/10/2020

Gramsci is zonder twijfel de meest invloedrijke marxistische filosoof van de 20ste eeuw. Met zijn nieuwe ‘wetenschap van de politiek’ wilde hij op een radicaal nieuwe manier nadenken over maatschappijverandering in de concrete condities van het Italië van de eerste helft van de 20ste eeuw, maar tegelijk was het zijn ambitie om, met een knipoog naar Goethe, een werk te schrijven dat ‘für ewig’ zou zijn. Wat is zijn theoretische bijdrage, en hoe kan ze onze huidige situatie helpen ophelderen?

Docent: Matthias Lievens, KU Leuven

Matthias Lievens is docent aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (KU Leuven). Zijn onderzoek situeert zich binnen de kritische, continentale sociale en politieke filosofie.

45,00 In winkelmand
Derrida’s deconstructie van het kader – 29/09/2020
Derrida’s deconstructie van het kader – 29/09/2020

Jacques Derrida (1930-2004), een van de meest provocerende denkers van onze tijd, gaat door als de vader – maar voor zijn tegenstanders veeleer als de ‘godfather’ – van de deconstructie. We spitsen onze aandacht toe op de notie van deconstructie, omdat daarmee allerhande misverstanden verbonden zijn.  ‘Wat is deconstructie precies?’ en ‘Wat is deconstructie allemaal niet?’ ‘Wat is datgene wat gedeconstrueerd moet worden?”Wie is degene die deconstrueert?’ Door deze vragen te stellen hebben we ongemerkt een reeks vooronderstellingen gemaakt die niet vanzelfsprekend zijn en die we op hun beurt dus aan een deconstructief onderzoek dienen te onderwerpen. Derrida voert ons vanaf het begin in een ontzaglijk labyrint binnen van vragen en tegenvragen, van opwerpingen en opwerpingen bij deze opwerpingen. De les wil een summiere rondleiding in dit labyrint bieden.

Docent: Erik Oger, Universiteit Antwerpen

Erik Oger doceerde hedendaagse filosofie aan de universiteit van Antwerpen. Hij publiceerde de volgende boeken : Derrida. Een inleidingNachtoog. Schuine wegen van de filosofie en De rede en haar monsters. Op dit ogenblik bereidt hij een boek over de filosofie van Nietzsche voor : Als in een honderdvoudige spiegel. Nietzsches perspectivische schrijven.

45,00 In winkelmand
Van eenheid naar verscheidenheid: Meillassoux en Badiou – 20/10/2020
Van eenheid naar verscheidenheid: Meillassoux en Badiou – 20/10/2020

Heidegger claimde dat in traditie de werkelijkheid altijd onder één noemer werd gebracht en dat diezelfde werkelijkheid werd gegrond in ofwel de natuur ofwel in God. Maar wat gebeurt er wanneer die klassieke metafysica haar geloofwaardigheid verliest? We tonen aan dat het oeuvre van tal van hedendaagse ‘continentale’ denkers getuigt van de dood van het traditionele denken, omdat daarin alles draait zonder veelheid (ipv eenheid) en grondeloosheid (ipv grond). We focussen daarvoor op Quentin Meillassoux en Giorgio Agamben.

Lode Lauwaert, KU Leuven

Lode Lauwaert werkt aan het HIW (KU Leuven) en verricht onderzoek naar geweld en het gebruik van nieuwe militaire technologieën. Hij doceert techniekfilosofie en was visiting scholar aan Boston College, Stellenbosch University en de Universiteit van Wenen. Hij is de auteur van Markies de Sade. Essays over ethiek en kliniek, literatuur en natuur, en was samensteller van Filosofie van geweld. In 2020 verschijnt zijn nieuw boek over technologie en Artificiële intelligentie.

45,00 In winkelmand
Graham Harman: de object-georiënteerde filosofie – 10/11/2020
Graham Harman: de object-georiënteerde filosofie – 10/11/2020

Graham Harman is de grondlegger van de ‘object-oriented ontology’ (OOO), een nieuwe, revolutionaire stroming in de hedendaagse filosofie, gestoeld op een radicale interpretatie van Heideggers gedachtegoed. OOO is ondertussen een beweging op zich geworden, waarin ook denkers als Timothy Morton te situeren zijn. In deze les krijg je een inleiding op het werk van Harman en de object-georiënteerde filosofie. Je blik op de dingen zal nooit meer dezelfde zijn!

Docent: Yoni Van Den Eede, VUB

Als techniek-, media- en cultuurfilosoof is Yoni Van Den Eede postdoctoraal onderzoeker van het FWO en parttime onderzoeksprofessor aan de Vrije Universiteit Brussel. Zijn onderzoek spitst zich toe op de filosofie en ethiek van technologie en media.

45,00 In winkelmand
Wittgenstein over de taken van de filosofie – 22/09/2020
Wittgenstein over de taken van de filosofie – 22/09/2020

Er kan terecht gezegd worden dat Wittgensteins diagnose van de toestand van de filosofie, revolutionaire implicaties heeft voor de filosofie. We maken kennis met een belangrijk inzicht: de idee dat filosofische problemen ontstaan wanneer een bepaalde opvatting over hoe de wereld in elkaar zit, ons zicht op de werkelijkheid belemmert. We bespreken hoe dit door Wittgenstein wordt toegepast om klassieke filosofische problemen te ontmijnen. Hieruit komt naar voor dat voor Wittgenstein’s filosofie om te laten zien dat filosofische problemen gebaseerd zijn op een verkeerd beeld van het fenomeen in kwestie. Tenslotte gaan we dieper in op het verband tussen deze meta-filosofische opvattingen en de cultuurkritische dimensie van zijn werk

Docent: Karim Zahidi, UA en UGent

Karim Zahidi is wiskundige en filosoof, verbonden aan het Departement Wijsbegeerte van de UA en de UGent. Hij is gespecialiseerd in de wijsgerige psychologie en wetenschapsfilosofie. Hij publiceerde naast artikels binnen deze domeinen ook over het werk van Wittgenstein en co-auteur van het boek De paradox van Hayek. Vrijheid als privilege over het vrijheidsbegrip van het neoliberalisme.

45,00 In winkelmand
Imaginaire reisverhalen: op weg naar het verleden? – 28/01/2021
Imaginaire reisverhalen: op weg naar het verleden? – 28/01/2021

Deze les biedt een kort historisch overzicht van het verzonnen reisverhaal als genre en enkele tools om het te definiëren. De reisroman kent de laatste decennia een enorme bloei. Het reismotief biedt bovendien ook de aanzet tot een verkenning van de tijd – zowel het persoonlijke verleden als het maatschappelijke. We exploreren dit in verhalen van onder meer Cees Nooteboom, P.F. Thomése, Kader Abdolah en Rob van Essen.

Docent: Thomas Pierrart, KU Leuven

Thomas Pierrart is onderzoeker aan de KU Leuven. Hij werkt aan een proefschrift over het imaginaire reisverhaal, met een klemtoon op recente Nederlandstalige voorbeelden van het genre. Hij publiceerde hierover en ook over verwante topics als toekomstliteratuur, de utopie en genretheorie publiceerde al in uiteenlopende tijdschriften.

45,00 In winkelmand
Aristoteles Nussbaum
Van Aristoteles tot Nussbaum: ethiek en politieke filosofie – 08/12/2020

Aristoteles meent dat de hele kosmos begrijpelijk wordt als je hem ziet als doelgericht. Het doel van de mens is een goed leven te leiden, in de dubbele betekenis van deugdzaam en gelukkig. Mensen zijn bestemd om hun capaciteiten ten volle te ontwikkelen, maar slechts enkelen slagen daar echt in:  burgers van een goed geordende polis, politici, filosofen vooral. Je hebt slaven en helpers nodig om een elite toe te laten om excellentie te bereiken. 2500 jaren later schetst de Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum het idee van een ‘aristotelische sociaal-democratie’. Mensen hebben de ethische plicht om het beste van zichzelf te maken en de overheid moet dit ideaal voor alle mensen

Docent: Antoon Vandevelde, KU Leuven

Antoon Vandevelde was als gewoon hoogleraar verbonden aan de KUL en was tot 2013 decaan van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. Hij doceerde aan de UA, was verbonden aan de universiteit van Rotterdam en aan de universiteiten van Tilburg en Nijmegen, in Rwanda, Uganda, India, Indonesië en Zuid-Afrika. Hij publiceerde in het domein van de (economische) ethiek en de politieke filosofie, o.a. over verantwoordelijkheid voor komende generaties, solidariteit en altruïsme. Recent publiceerde hij  een boek over Het geweld van geld, bij  Lannoo Campus.

45,00 In winkelmand
Postkoloniale filosofie
Frantz Fanon en het postkoloniale denken – 09/03/2021

Frantz Fanon overleed 60 jaar geleden (1925-1961) op amper 36-jarige leeftijd. Naast filosoof was hij bovenal bekend als psychiater, psychoanalyticus, schrijver en politiek activist. In 2018 werd zijn Zwarte huid, witte maskers (1952) in Nederlandse vertaling heruitgegeven. Dit is tekenend voor de vandaag alomtegenwoordige belangstelling voor het postkoloniale denken en voor Fanon als één van zijn belangrijkste epigonen. Tijdens deze les stellen we de vraag naar de wijsgerige erfenis van Fanon, die destijds door Jean-Paul Sartre ‘de stem van de Derde Wereld’ werd genoemd. We contextualiseren de intellectuele schatplichtigheid van actuele maatschappelijke discussies over onder meer Zwarte Piet en het AfricaMuseum aan het postkoloniale denken.

Docent: Jens De Vleminck – KU Leuven

Dr. Jens De Vleminck is filosoof, seksuoloog en psychoanalyticus (EBP-BSP/VVPT). Hij doceerde wijsgerige antropologie in Leuven, Gent en Nijmegen. Hij is werkzaam in het UPC KU Leuven Campus Kortenberg en is als gastprofessor verbonden aan de KU Leuven Campus Schaarbeek.

45,00 In winkelmand
ecologisch humanisme
Ecologisch humanisme in relatie tot andere levensvormen – 04/05/2021

Ecologisch humanisme is een humanistische benadering die fundamentele vragen, vooral die rond de ecologische crisis, doordenkt vanuit levensbeschouwelijke betrokkenheid. In deze les maken we kennis met het onderzoek van de docent naar een ecologisch humanisme dat inzichten aanreikt om concreet mee aan het werk te gaan in ons persoonlijk en maatschappelijk leven. We plaatsen kritische kanttekeningen bij veel vormen van hedendaags humanisme vanwege hun modernistische mensbeeld (nadruk op het autonome individu) en antropocentrische wereldbeeld (de wereld als maakbaar naar de verlangens van de mens) en pleiten voor een humanisme dat uitgaat van respect voor en partnerschap met andere vormen van leven en dat zich inzet voor levendigheid in al haar verschijningsvormen.

Docent: Hans Alma – Vrije Universiteit Amsterdam

Hans Alma is hoogleraar religieus humanisme en compassie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij werkte voordien als hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht, waar zij de eerste vrouwelijke rector in Nederland was. Haar onderzoek richt zich op de rol van verbeelding in zingeving en levensbeschouwing, en op de ontwikkeling van humanisme in relatie tot hedendaagse samenlevingsvragen. Aandachtspunt is de realisering van compassie, duurzaamheid en solidariteit als kernwaarden van humaan samenleven.

45,00 In winkelmand
Kierkegaard Existentialisme
Kierkegaard, de vader van het existentialisme – 23/02/2021

De Deense filosoof en theoloog Søren Kierkegaard (1813-1855) staat geboekstaafd als de vader van het existentialisme. Tegen de geest van zijn tijd in bestreed hij de speculatieve wijsbegeerte, die ernaar streefde de gehele werkelijkheid door middel van het denken te verklaren. Ook na het tijdperk van het rabiate atheïsme en het existentialisme van de 20e eeuw blijft het gedachtegoed van Kierkegaard actueel. Voornamelijk zijn kritiek op de toenmalige tijdsgeest en cultuur weerstaat moeiteloos de tand des tijds. De ongebreidelde toename van massamedia en consumentisme verlenen hem als geen ander cultuurcriticus een stem bij een analyse van onze tijd.

Docent: Karl Verstrynge, VUB

Karl Verstrynge is verbonden aan de Vakgroepen ‘Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen’ en ‘Communicatiewetenschappen’ van de VUB, waar hij ethiek, toegepaste ethiek en existentiële filosofie doceert. Zijn onderzoeksdomein bestrijkt de existentiële wijsbegeerte, het gedachtegoed van Søren Kierkegaard en media-ethische thema’s. Hij is voorzitter van het ‘Centrum voor Ethiek en Humanisme, de Redactieraad Kierkegaard Werken VZW en is co-editor van de Kierkegaard Studies Yearbook en Kierkegaard Studies Monograph Series.

45,00 In winkelmand
Filosoof Taylor
Morele identiteit : Charles Taylor – 05/01/2021

De moderne cultuur wordt volgens Charles Taylor gekenmerkt door zowel ‘grandeur’ als ‘malaise’: de Westerse welvaartsstaat geeft de mens vandaag de dag een ongebreidelde vrijheid en recht op zelfbeschikking, tegelijk voelen velen zich in de hedendaagse samenleving vervreemd en ontheemd. Volgens Taylor wijst dit ambigue levensgevoel op de afwezigheid van een sterk gearticuleerde morele identiteit van de moderne mens. Taylor herinnert als bron hiervoor aan het belang van gemeenschap, de zin voor het transcedente en de nood aan een gedeeld ethos. In deze les zien we hoe Taylor het moderne individualisme en vrijheidsideaal niet afwijst, maar net wil herbronnen. Met verwijzing naar filosofen als Jean-Jacques Rousseau, David Hume, Immanuel Kant en Simone Weil exploreren we Taylors boeiende kritiek van het individualisme en zijn visie op authenticiteit als moreel ideaal.

Docent: Willem Lemmens, Universiteit Antwerpen

Willem Lemmens is als Gewoon Hoogleraar voor moderne wijsbegeerte en ethiek verbonden aan het Departement Wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen. Hij doctoreerde aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KULeuven met een proefschrift over de verhouding tussen passies en moraal bij David Hume. Tot 2019 was hij Voorzitter van het Centrum Pieter Gillis. Van 2006 tot 2018 zetelde hij in het Raadgevend comité voor Bio-ethiek van België en van 2012 tot 2018 was hij lid van het Executive Committee van de Hume Society.

45,00 In winkelmand
Plato Aristoteles HIW
De bron van wetenschappelijk denken: Plato en Aristoteles – 24/11/2020

Van bij haar oorsprong heeft de Westerse filosofie zich opgeworpen als een streven naar kennis en wetenschap. Plato en Aristoteles hebben daarbij fundamentele keuzes gemaakt, die eeuwenlang de Westerse wetenschap hebben gedomineerd en die nog steeds de vraagstelling in de wetenschappen bepalen. In contrast met de Moderne wetenschap willen we de kentheoretische uitgangspunten van de antieke filosofie blootleggen, en hun blijvende actualiteit benadrukken.

Docent: Gerd Van Riel, KU Leuven

Gerd Van Riel is decaan van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven en lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Hij studeerde Klassieke Filologie en Wijsbegeerte aan de UAntwerpen en KU Leuven en promoveerde tot doctor in de wijsbegeerte met een proefschrift over “Het genot en het Goede. De invloed van de Philebus van Plato in de oudheid”. Hij doceert antieke wijsbegeerte en metafysica aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, en “Fundamentele Wijsbegeerte” aan de faculteit. Rechtsgeleerdheid. Zijn onderzoek betreft voornamelijk Plato en de Platoonse traditie, met een klemtoon op het latere heidense Neoplatonisme (Proclus en Damascius), en het christelijk Platonisme van Augustinus.

45,00 In winkelmand
Wat is kenschetsend voor het denken van de 20ste eeuw? – 02/02/2021
Wat is kenschetsend voor het denken van de 20ste eeuw? – 02/02/2021

Gaandeweg krijgen we een beter beeld op de 20ste eeuw, kennelijk een van de meest complexe eeuwen uit onze geschiedenis. Ze werd geteisterd door twee nooit eerder geziene wereldoorlogen en etaleerde een indrukwekkend vooruitgangsgeloof, gebaseerd op grootse bijdragen door de wetenschappen. Maar tegelijk waarschuwde ze voor de gevaren die aan dat geloof zijn verbonden. We schuiven in deze les drie wijsgerige auteurs als prototype voor het denken van de 20ste eeuw naar voren geschoven: Alfred North Whitehead (1861 – 1947; wetenschapper en kosmoloog), Jean – Paul Sartre (1905 – 1980, existentialist en politiek activist) en Martin Heidegger (1889 – 1976, fenomenoloog).

Docent: Luc Braeckmans, Universiteit Antwerpen

Luc Braeckmans is professor – emeritus aan de Universiteit Antwerpen. Hij doceerde verschillende wijsgerige vakken waaronder Algemene en wijsgerige psychologie en antropologie. Momenteel doceert hij Onderwijsfilosofie. Hij is voorzitter van het Centrum voor Andragogiek (CVA) en binnen het Universitair Centrum Sint – Ignatius Antwerpen (UCSIA) is hij verantwoordelijk voor de themalijn Religie, cultuur en samenleving.

45,00 In winkelmand
Herman Nora-en-de-feiten
Wat is een ‘echte literaire klassieker’? – 19/11/2020

Bestaat er zoiets als een echte literaire klassieker? Bestaat ‘grote literatuur’ eigenlijk wel? Om die vraag te kunnen beantwoorden moeten we eerst weten wat ‘literatuur’ is. Eén van de processen die tot een gedeelde definitie van literatuur kunnen leiden is de vorming van canons. Eens we het daarover eens zijn, kunnen we trachten uit te zoeken waarom bepaalde teksten in een dergelijke lijst van “belangrijke” literatuur terechtkomen, en andere niet. Een tekst die deel uitmaakt van de canon kan daar bovendien ook uitvallen. En voor alle duidelijkheid: mijn canon is niet per se de uwe. We toetsen deze ideeën aan ‘De Vlaamse Canon’, het culturele project dat deel uitmaakt van het jongste Vlaamse regeerakkoord.

Docent: Luc Herman, Universiteit Antwerpen

Luc Herman is gewoon hoogleraar verhaalanalyse en Engelstalige literatuur aan de UAntwerpen.

45,00 In winkelmand
No nonsense & humor: het feminisme van Anne Enright – 11/03/2021
No nonsense & humor: het feminisme van Anne Enright – 11/03/2021

Ierland is in de EU het literaire land bij uitstek en het is dan ook niet verwonderlijk dat men er naast de functie van nationale dichter ook die van de nationale fictieschrijver gecreëerd heeft. Enright werd unaniem als de eerste Laureate for Irish Fiction verkozen. Enright focust in een verfrissende stijl op moeder-kind relaties, met in later werk kritiek op de ‘Celtic Tiger’ en het economisch-sociaal débâcle dat daaruit volgde. In deze lezing zien we hoe literatuur een samenleving kan helpen veranderen. Toen Enright jong was, in de jaren 1970 en 80, hadden vrouwen omzeggens geen rechten in Ierland; nu is het een van de meest vrijgevochten landen van de EU en van de wereld.

Docent: Hedwig Schwall, KU Leuven

Hedwig Schwall is sinds 2010 directeur van het Leuven Centre for Irish Studies van de KU Leuven, gevestigd in het Iers College. Ze is projectdirecteur van EFACIS, de European Federation of Associations and Centres of Irish StudiesZe stelde de website https://kaleidoscope.efacis.eu/ met bijdragen van 50 Ierse auteurs waaronder Enright over wat schrijven voor hen betekent. Hedwig is emerita professor aan de KU Leuven waar ze nog een les verzorgt over Literature, Religion and Art in Europe. Ze werkt nu aan een tweede Kaleidoscope project over de banden tussen Ierland en Europa.

45,00 In winkelmand
Ginzburg
Natalia Ginzburg, literaire duizendpoot – 25/03/2021

Natalia Ginzburg (née Natalia Levi, 1916–1991) wordt binnen de Italiaanse literatuur beschouwd als één der meest vooraanstaande schrijfsters van de vorige eeuw, wier leven en werk innig verstrengeld zijn met de belangrijkste ijkpunten van de moderne Italiaanse geschiedenis. Als telg van een illustere joodse en antifascistische familie leert ze al snel de vitale waarde van cultuur als middel van expressie en verzet. Haar literaire carrière overspant meer dan een halve eeuw: ze schrijft romans, korte verhalen, essays, artikels, toneelstukken en vertaalt Proust naar het Italiaans. Hoewel ze tot aan haar dood verbeten politiek blijft bedrijven – ze zetelt als zeventigjarige nog in het parlement – verkent ze in haar werk vooral de kleine, intieme aspecten van het menselijke leven en koestert ze een grote fascinatie voor de kracht van het geheugen. In deze les probeer ik een evenwicht te zoeken tussen het prachtige ‘binnen’ van Ginzburgs werk en het tumultueuze ‘buiten’, van de Italiaanse (cultuur)geschiedenis.

Docent: Mathijs Duyck

Mathijs Duyck is schrijver en leraar. Hij schreef een doctoraat over de korte verhalen van de Italiaanse modernist C.E. Gadda (2014) en debuteerde als romanschrijver met Woensdag (Manteau, 2016). Samen met illustrator Jelle Meys bracht hij vervolgens De gelukszoekers uit, een bundel met korte verhalen en lino’s.

.

45,00 In winkelmand
Tolstoi
Lev Nikolajevitsj Tolstoj: de Rus met de dikste boeken – 04/02/2021

Op lijstjes met de beste boeken uit de wereldliteratuur kom je bijna altijd Lev Nikolajevitsj Tolstoj (1828-1910) tegen. In deze les gaan we niet alleen na waarom de twee bekendste romans van deze Russische graaf, de kleppers Oorlog en vrede en Anna Karenina, zo’n klassieke status hebben kunnen bereiken. We komen terloops ook meer te weten over de minder bekende werken van de man met de iconische baard. Het verhaal van zijn rijke oeuvre volgt dat van zijn merkwaardige levensloop. Van een eigenzinnige militair groeide Tolstoj uit tot een nog eigenzinnigere, anarchistische goeroe.

Docent: Michel De Dobbeleer, UGent

Michel De Dobbeleer is slavist, classicus en italianist. Hij  is als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de vakgroep Talen en Culturen, afdeling Slavistiek en Oost-Europakunde, van de UGent.

45,00 In winkelmand